POWIATOWY OŚRODEK METODYCZNY i KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO
w OPOCZNIE
ul. Armii Krajowej 2,  26-300 Opoczno,

tel./fax. (044) 754-49-48, 754-49-34


pomiku.opoczno@poczta.fm 


OPOCZYŃSKI KWARTALNIK OŚWIATOWY ''OKO''

ROZDZIAŁ II. Robimy to T...A...K (trendy, aspiracje, kreacje)

5. Scenariusz lekcji powtórzeniowej po gimnazjum dla kl. I liceum.

Lekcja stanowi wprowadzenie do cyklu zajęć poświęconych literaturze antycznej. Czas trwania lekcji: 90 min.

TEMAT: CO ZAWDZIĘCZAMY STAROŻYTNYM GREKOM?

Cel ogólny:

  • Usystematyzowanie wiadomości na temat starożytności iwkładu antycznej kultury greckiej do współczesnej cywilizacji.

    Cele operacyjne:

  • uczeń potrafi dostrzec znaczenie antycznej kultury greckiej i jej ogromny wpływ na rozwój świata,
  • uczeń potrafi wyjaśnić znaczenie i pochodzenie związków frazeologicznych,
  • uczeń umie wykorzystać w praktyce związki frazeologiczne,
  • uczeń potrafi zredagować opowiadanie lub charakterystykę postaci z zastosowaniem frazeologizmów,
  • uczeń potrafi wskazać postacie mitologii greckiej oraz najważniejsze postacie greckiej historii antycznej,
  • uczeń potrafi wyjaśnić znaczenie zapożyczeń z języka greckiego,
  • uczeń umie rozpoznawać główne osiągnięcia sztuki helleńskiej i hellenistycznej,
  • uczeń potrafi współpracować w grupie.

    Formy i metody pracy:

  • praca indywidualna,
  • praca w grupach,
  • „burza mózgów”,
  • gra dydaktyczna – „Grecki Piotruś”,
  • tworzenie mapy myśli (mapy mentalnej),
  • ćwiczenia redakcyjne,
  • ćwiczenia praktyczne (praca z mapką konturową, tekstem, ilustracjami).

    Środki i materiały dydaktyczne:

  • mapki konturowe,
  • ilustracje (Perykles, Homer, Arystoteles, Aleksander Wielki , Fidiasz, Akropol, ołtarz Zeusa w Pergamonie, kolumny: dorycka, jońska i koryncka),
  • podobizny: Posejdona, Hefajstosa, Hadesa, Ateny, Hermesa.
  • ilustracje dotyczące związków frazeologicznych: koń trojański, róg obfitości, jabłko niezgody, puszka Pandory, pięta Achillesa, nić Ariadny.
  • plansze z hasłami: „gr. I - sztuka grecka”, „gr. II – postacie historyczne i filozoficzne”, „gr. IV – bogowie greccy”, „gr. V – bogowie mitologiczni”,
  • plakietki z hasłami do gry dydaktycznej (załącznik 1),
  • plansza ze słowami: „ akademia”, „liceum”, „gimnazjum”, „olimpiada”, „kolonia” dla gr. III,
  • plansza „Hellada”,
  • instrukcje dla grup (nr 1, nr 2, nr 3),
  • papier, flamastry, taśma magnetofonowa – „ Grek Zorba”.

    PRZEBIEG LEKCJI :

    I. Czynności organizacyjne

    II. Faza wprowadzająca:
    1. Omówienie celów i tematu lekcji.
    2. Przedstawienie form i metod pracy.

    III. Faza realizacji:
    1. Podział klasy na grupy – gra dydaktyczna „ Grecki Piotruś”. Uczniowie losują plakietki z hasłami (załącznik nr 1), przypinają je szpilkami i szukają swej pary. Osoba, która nie znalazła odpowiedniej pary, zostaje „greckim Piotrusiem”. Wyjaśnia on pozostałym uczniem co oznacza wylosowane przez niego hasło (np. wychowanie spartańskie), a następnie zajmuje wskazane przez nauczyciela miejsce.
    2. Praca indywidualna w oparciu o mapki konturowe starożytnej Grecji. Nauczyciel prosi uczniów, by każdy zaznaczył na mapce: Ateny, Spartę, Maraton, Olimpię, Ilion. Praca ma na celu przypomnienie najważniejszych miejsc związanych ze starożytną Grecją.
    3. Praca w grupach wg instrukcji nr 1, jednakowej dla wszystkich grup, dotyczącej zasad pracy oraz prezentowania materiałów.
    4. Praca w grupach wg instrukcji nr 2. Każdy zespół otrzymuje inne zadanie, które wykonuje na kolorowych kartkach. Praca trwa ok. 15 min. Podczas pracy odtwarzana jest muzyka z taśmy „Grek Zorba”.
    5. Przedstawiciele grup prezentują efekty pracy. Po wykonaniu zadania, na planszach poszczególnych grup, powinny znaleźć się:

  • gr. I – sztuka grecka: kolumna dorycka, jońska, koryncka, ołtarz Zeusa w Pergamonie, teatr grecki, Akropol.
  • gr. II – postacie historyczne i filozoficzne: obok ilustracji – imiona: Homer, Perykles, Arystoteles, Aleksander Wielki, Fidiasz.
  • gr. III – zapożyczenia językowe dawniej i dziś,
  • gr. IV - bogowie greccy – do wizerunków bogów i ich charakterystyk uczeń przyporządkowuje imiona: Posejdon, Hermes, Hefajstos,...
  • gr. V – bohaterowie mitów greckich – uczeń wyjaśnia, że zaprezentowanie charakterystyki dotyczyły: Syzyfa, Persefony, Dedala, Heraklesa, Prometeusza.
    6. Praca zbiorowa dotycząca rozpoznawania związków frazeologicznych. Nauczyciel demonstruje ilustracje wybranych związków, a uczniowie rozpoznają je, podając ich genezę i współczesne znaczenie.
    7. Praca w grupach wg instrukcji nr 3 – redagowania opowiadania lub charakterystyki postaci z zastosowaniem związków frazeologicznych.
    8. Prezentacja efektów pracy. Ustna ocena nauczyciela.
    9. Tworzenie mapy mentalnej – „Hellada”. Nauczyciel pyta uczniów z czym kojarzy im się pojęcie Hellada. Najtrafniejsze określenia zostają zamieszczone na planszy.

    IV. Podsumowanie
    1. Ewaluacja końcowa – krzyżówka. Każda z grup układa krzyżówkę z hasłem, które będzie jednocześnie odpowiedzią na pytanie postawione w temacie lekcji.
    2. Prezentacja pracy uczniów.
    3. Ocena pracy uczniów uwzględniająca zaangażowanie i wkład w pracę grupy.

    ZADANIE DOMOWE:
    Przeprowadź wywiad z ulubioną postacią ze świata starożytnej Grecji, która przypadkowo trafiła do współczesnych czasów.

    Instrukcja na 1
    Wybierzcie spośród siebie: lidera – czuwającego nad równomierną i efektywną pracą, sekretarza – prezentującego efekty pracy grupy na forum klasy, strażnika czasu – dbającego o efektywne wykorzystanie czasu i przypominającego o punktualnym zakończeniu pracy.

    Instrukcja nr 2 – gr. I
    Przyjrzyjcie się uważnie pięciu ilustracją dotyczącym sztuki greckiej. Zastanówcie się i napiszcie na kartkach, co one przedstawiają. Zaprojektujcie też na dużej, kolorowej kartce altankę na działce, ale wg wzorów architektury greckiej. Prezentując wyniki pracy grupy możecie krótko opowiedzieć o osiągnięciach antycznej sztuki greckiej. ( Uwaga! Uczniowie otrzymują ilustracje:
    kolumn: doryckiej, jońskiej i korynckiej,
    posągu Zeusa Olimpijskiego,
    Ołtarzu Zeusa w Pergamonie,
    teatru greckiego – Akropolu.)

    Załącznik 1

    DEDAL, IKAR, ZEUS, HERA, OLIPMIA, IGRZYSKA, ATENY, AKROPOL, TERMOPILE, LEONIDAS, MARATON, MILTIADES, KOTURN, MASKA, TRAGEDIA, KOMEDIA, MIT, MITOLOGIA, DEMOKRACJA, WŁADZA LUDU, WYCHOWANIE SPARTAŃSKIE

    Instrukcja nr 2 – gr. II
    Przeczytajcie uważnie pięć biografii sławnych Greków i przyjrzyjcie się pięciu wizerunkom tych postaci. Po odgadnięciu kogo dotyczą, zapiszcie imiona tych osób na pięciu odrębnych kartkach. Prezentując wyniki pracy grupy, możecie krótko opowiedzieć, co zawdzięczamy wymienionym postaciom.
    Oto biografie tych osób:

    1. Grecki epik, uważany za autora „Iliady” i „Odysei”. Legenda mówi, że był ślepym śpiewakiem wędrownym. Dzieła tego twórcy przyczyniły się także do odkopania ruin Troi przez znakomitego archeologa Schliemanna.
    2. Najwybitniejszy polityk Aten w V w p.n.e. Gorący zwolennik demokracji, czyli rządów ludu. Odbudował nie tylko zniszczone przez najazd perski Ateny, ale także uczynił je najpiękniejszym miastem w całej Grecji. Sam objął kierownictwo prac budowlanych, wspierany przez najwybitniejszych architektów i rzeźbiarzy ze słynnym Fidiaszem na czele.
    3. Grecki filozof, myśliciel, uczony. Uczeń Platona. W 335 r p.n.e. otworzył w Atenach własną szkołę filozoficzną, w której przez 12 lat nauczał, organizując po raz pierwszy w dziejach zespołowe badania naukowe. Poza filozofią zajmował się również biologią, logiką, psychologią, etyką i polityką. Bywa nazywany „ ojcem nauki”.
    4. Największy rzeźbiarz grecki okresu klasycznego. Kierował całokształtem prac przy budowie Akropolu w Atenach. Jego dzieła to: brązowy posąg Ateny (Akropol), chryzelefantowe (złoto i kość słoniowa na drewnianym szkielecie) posągi Ateny (dla Partenonu) i Zeusa Olimpijskiego, zaliczanego do siedmiu cudów świata.
    5. Jeden z najsłynniejszych wodzów starożytności (365 – 323 p.n.e.). Twórca imperium rozciągającego się od Macedonii aż po Indie. Jego podboje przyczyniły się do rozwoju kultury greckiej, handlu oraz wprowadzenia jednostki monetarnej (pieniądz) do systemu gospodarczego (Uwaga! Uczniowie otrzymują biografie i wizerunki: Homera, Peryklesa, Fidiasza, Aleksandra Wielkiego i Arystotelesa.)

    Instrukcja nr 2 – gr. III
    Przed wami plansze z pięcioma znanymi słowami:

  • akademia,
  • liceum,
  • gimnazjum,
  • kolonia,
  • olimpiada.
    Zastanówcie się, co te słowa oznaczały dawniej i napiszcie to krótko na pięciu odrębnych kartkach. Potem pomyślcie, co te słowa oznaczają dziś i znów zapiszcie na kolejnych kartkach. Prezentując wyniki pracy grupy opowiedzcie o różnicach w rozumieniu tych słów przez starożytnych i współczesnych. Odpowiedzcie na pytanie jak nazywają się takie słowa w języku polskim, które przejmujemy z innych języków w ich ojczystym brzmieniu.

    Instrukcja nr 2 – gr. IV
    Przeczytajcie pięć charakterystyk i przyjrzyjcie się podobiznom bogów greckich. Zapiszcie ich imiona na kartkach. Imiona bogów dopasujcie do ich wizerunków i charakterystyk. Prezentując wyniki pracy grupy, opowiedzcie o tych bóstwach. Oto charakterystyki tych bogów:

    1. Bogini pokoju i słusznej wojny, uosobienie mądrości, ulubienica Zeusa, swego ojca, z którego głowy wyskoczyła w pełnej zbroi.
    2. Brat Zeusa i Posejdona, posępny bóg mrocznego świata.
    3. Kulawy bóg kowali, opiekun rzemiosł, mąż Afrodyty.
    4. Bóg podróżnych i wędrowców, posłaniec boski, przedstawiany zwykle ze skrzydłami u sandałów. Opiekun rzeczy znalezionych. Bóg złodziei.
    5. Brat Hadesa, Zeusa i Hery, bóg morza, swym trójzębem rozdzierał skały, wzburzał albo uspokajał morskie fale. Mieszkał ze swą żoną, nimfą Amfitrytą w pałacu na dnie Morza Egejskiego.
    (Uwaga! Uczniowie otrzymują podobizny oraz charakterystyki: Ateny, Hermesa, Hefajstosa, Hadesa, Posejdona.)

    Instrukcja nr 2 - gr. V
    Przeczytajcie uważnie pięć charakterystyk greckich bohaterów mitycznych. Po odgadnięciu zapiszcie imiona tych bohaterów na kartkach. Prezentując wyniki pracy opowiedzcie o tych postaciach.
    Oto charakterystyki tych postaci:

    1. Władca Koryntu, pyszałek, chwalipięta, ulubieniec bogów, uczestnik biesiad na Olimpie. Ukarany przez Zeusa za wyjawienie ważnej tajemnicy, wtacza w Hadesie wielki głaz na wysoką górę.
    2. Żona pana podziemia, przyjaciółka rusałki Kyane, córka bogini urodzaju. Jej atrybutami były: kłosy, maki, narcyzy i jabłko granatu .
    3. Budowniczy labiryntu dla Minotaura, Ateńczyk. Konstruktor skrzydeł wykonanych z piór ptasich sklejonych woskiem, dzięki którym wrócił do ojczyzny.
    4. Syn Zeusa i Alkmeny, dobry olbrzym. Znienawidzony przez Herę. Musiał wykonać 12 trudnych prac.
    5. Najmądrzejszy przedstawiciel swego ludu. Od Ateny nauczył się wielu pożytecznych umiejętności, które przekazał ludziom. Przykuty do słupa w górach Kaukazu, gdzie sęp wyżerał mu wciąż odrastającą wątrobę.

    Instrukcja nr 3
    Jak wiecie, wiele związków frazeologicznych wywodzi się z mitologii, np. być alfą i omegą, męki Tantala, pięta Achillesa,... Zredagujcie opowiadanie lub charakterystykę postaci, w której zamieścicie pięć frazeologizmów. Odwołajcie się też do ich obecnego znaczenia. Na wykonanie tego zadania macie 10 minut.

    Iwona Pęczek - ZSO w Opocznie

    ROZDZIAŁ II. Robimy to T...A...K (trendy, aspiracje, kreacje)

    Relacje interpersonalne w systemie zapewnienia jakości w edukacji.
    Scenariusz autorski „Co wiemy o darach jesieni” dla kl. II.
    Na czym polega właściwe przygotowanie dziecka do szkoły?
    Scenariusz ślubowania klas pierwszych.
    Przedmiotowy system oceniania z wiedzy o kulturze.
    Kontrola i ocena w wychowaniu fizycznym.
    Lekcja wychowania fizycznego w formie obwodu stacyjnego.

    O K O